Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.  Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[Zamknij]
logo

Program

Polski Narodowy Komitet Błękitnej Tarczy

Ramowe założenia programowe Polskiej Organizacji Błękitnej Tarczy

W trakcie pierwszego spotkania organizacji założycielskich Polskiego Komitetu Błękitnej Tarczy, które miało miejsce 4 czerwca 2002 roku w Ministerstwie Kultury przyjęto ustalenia, które stały się ramami dla działań powołanej organizacji na najbliższe lata. Punkty kontaktowe rozwinęły się w trzech miastach, a skupiły się głównie na zadaniach związanych z ochroną zabytkowych księgozbiorów. Zdecydował o tym charakter punktów; wszystkie są jednostkami przy bibliotekach i archiwach. Mimo to każdy z nich rozwinął niezależną działalność, która była prezentowana na regularnych spotkaniach PKBT.

Oprócz własnej ukierunkowanej działalności ośrodki te prowadzą stale prace określone przez PKBT. Do najważniejszych zadań należy m.in. prowadzenie stałej bazy danych, osób i podmiotów działających na rzecz ochrony dóbr kulturalnych w regionie. W razie wybuchu konfliktu zbrojnego albo wystąpienia katastrofy naturalnej z kręgu tych osób może powstać ciało ekspercko-nadzorujące. Lokalne ośrodki muszą też zapewnić niezbędne materiały informacyjne dotyczące działań ochronnych w chwili zagrożenia. W tym celu współpracują m.in. ze służbami mundurowymi i Obroną Cywilną, gdyż w razie zagrożeń wojennych, czy naturalnych te jednostki stają na pierwszej linii frontu działań; one podejmują szybkie decyzje, często najważniejsze dla zabytku.

W czasie pokoju niezwykle ważna jest współpraca ze służbami konserwatorskimi. To wojewódzcy konserwatorzy zabytków dysponują najlepszą wiedzą w zakresie rzeczywistych potrzeb dotyczących ochrony zabytków na ich terenie. Pomocne okazują się tu zarówno rejestr zabytków, jak też ewidencja zabytków. Na podstawie obu tych list można typować obiekty podlegające szczególnej ochronie w razie pojawienia się zagrożenia. Wojewódzcy konserwatorzy zabytków na mocy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami są zobowiązani do reagowania i działania w sytuacjach kryzysowych. Lokalne punkty kontaktowe Błękitnej Tarczy mogą im pomóc w przygotowaniach na wypadek ewentualnego zagrożenia.

Praktycznym wymiarem działalności PKBT jest organizacja szkoleń z zakresu ochrony dóbr kulturalnych. Od 1997 r. pod auspicjami Ministerstwa Kultury w Krakowie przy Szkole Aspirantów Państwowej Straży pożarnej działa Międzynarodowe Centrum Szkolenia dla Ochrony Ludności i Dóbr Kultury. W trakcie warsztatów międzynarodowych na temat ochrony dóbr kultury na wypadek szczególnych zagrożeń zorganizowanych w maju 2001 r. w Krakowie zdecydowano się przekształcić Centrum Szkolenia w placówkę międzynarodową. Do podstawowych celów Centrum należy: 

  • Organizacja kursów z zakresu ochrony dóbr kulturalnych na wypadek szczególnych zagrożeń; 
  • Organizacja międzynarodowych konferencji, spotkań i seminariów dla ekspertów; 
  • Promocja wymiany doświadczeń pomiędzy środowiskami zajmującymi się przedmiotową problematyką; 
  • Utrzymywanie i rozwijanie ścisłej współpracy z międzynarodowymi organizacjami rządowymi, instytucjami akademickimi oraz ze wszystkimi publicznymi instytucjami mającymi do czynienia z zagadnieniami ochrony dóbr kulturalnych; 
  • Prowadzenie działalności publikacyjnej; 
  • Gromadzenie fachowej literatury i dokumentacji; 
  • Podejmowanie, wspieranie i uczestnictwo w inicjatywach, które mają na celu wpływanie na opinię publiczną w celu zwiększenie troski o ochronę dóbr kulturalnych.

Kursy adresowane są przede wszystkim do: 

  1. przedstawicieli sił zbrojnych; 
  2. pracowników służb ochrony zabytków; 
  3. dyrektorów instytucji kultury, bibliotek, muzeów , archiwów oraz ich personelu; 
  4. administratorów lub właścicieli szczególnie cennych obiektów zabytkowych; 
  5. konserwatorów diecezjalnych; 
  6. dyrektorów muzeów i bibliotek będących w posiadaniu związków wyznaniowych; 
  7. społecznych opiekunów zabytków oraz przedstawicieli organizacji pozarządowych; 
  8. przedstawicieli Straży Pożarnej, Obrony Cywilnej, służb celnych i policji; 
  9. dyrektorów oraz pracowników Wojewódzkich Wydziałów Zarządzania Kryzysowego.

Ważnym zadaniem, jakie stoi przed Polskim Komitetem Błękitnej Tarczy jest upowszechnianie form jego działania, a także upowszechnianie wiedzy o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktów zbrojnych i katastrof naturalnych. Promowanie tej wiedzy jest potrzebne zarówno wśród lokalnej społeczności, jak też struktur urzędniczych. świadomość wartości obiektów zabytkowych i zagrożeń, jakie na nie czyhają, pozwala lepiej rozumieć zapisy prawne i prowadzić działania ochronne bez szkód dla zabytków. W tym celu PKBT organizuje szkolenia, seminaria i spotkania. Zamieszcza o nich informacje na stronach internetowych lokalnych punktów kontaktowych.