Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.  Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[Zamknij]

„Czaty” wracają do Polski

18-06-2012

Zaginiony w czasie II wojny światowej obraz „Czaty” Józefa Brandta został przekazany przebywającemu z oficjalną wizytą w Stanach Zjednoczonych Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdanowi Zdrojewskiemu. Uroczystość odbyła się 15 czerwca br. w Ambasadzie RP w Waszyngtonie.

Minister Bogdan Zdrojewski wraz z przedstawicielką Domu Aukcyjnego Grogon and Company Allyson K. Lee,
 przy odzyskanym obrazie Józefa Brandta „Czaty”
Minister Bogdan Zdrojewski wraz z przedstawicielką Domu Aukcyjnego Grogon and Company Allyson K. Lee, przy odzyskanym obrazie Józefa Brandta „Czaty”

Zaginiony w czasie II wojny światowej obraz „Czaty” Józefa Brandta został przekazany przebywającemu z oficjalną wizytą w Stanach Zjednoczonych Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdanowi Zdrojewskiemu. Uroczystość odbyła się 15 czerwca br. w Ambasadzie RP w Waszyngtonie.

„Ten obraz niewielkich rozmiarów jest niezwykle cenny. Bardzo się cieszymy, że jesteśmy w stanie w ciągu kilku dni przekazać go do Muzeum Narodowego w Warszawie” – powiedział podczas uroczystości minister Bogdan Zdrojewski. Wyraził zadowolenie, że zbiory stanowiące część polskiego dziedzictwa narodowego wracają do kraju. Chwalił też bostoński dom aukcyjny Grogan and Company, który - po zaledwie czterech tygodniach od zidentyfikowania dzieła - oficjalnie przekazał je Polsce. Jak dodał, w ostatnim czasie współpraca z administracją amerykańską i tamtejszymi domami aukcyjnymi w tym zakresie niezwykle się poprawiła.

 

Informacyjna Agencja Radiowa/IAR/Marek Wałkuski/Waszyngton
 
Miesiąc temu - 16 maja, do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotarła informacja, że poszukiwany przez stronę polską od 1945 r. obraz wystawiono na licytację w domu aukcyjnym Grogan and Company w Bostonie.  Jego sprzedaż została wstrzymana na wniosek MKiDN we współpracy z Ambasadą RP, a do Stanów Zjednoczonych wysłano ekspertów, którzy mieli zweryfikować tożsamość płótna. Konserwator Pracowni Malarstwa Sztalugowego z Muzeum Narodowego w Warszawie Anna Lewandowska oraz Mariusz Klarecki-  historyk sztuki specjalizujący się w twórczości Brandta, przeprowadzili ekspertyzy, które dowiodły, że jest to poszukiwane dzieło malarza. W świetle powyższych faktów, dotychczasowi posiadacze „Czatów”, zdecydowali się zwrócić obraz stronie polskiej.

Obraz należący do zbiorów przedwojennego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie, był  elementem stałej ekspozycji w gmachu galerii. W listopadzie 1939 r. zarządzeniem niemieckich władz okupacyjnych, przeniesiono go do Muzeum Narodowego w Warszawie, skąd prawdopodobnie został skradziony w czasie powstania warszawskiego, przez stacjonujące w gmachu oddziały niemieckie.

Po zakończeniu działań wojennych, rozpoczęto poszukiwania zaginionego obrazu. Publikowano go jako zaginiony w kolejnych katalogach strat wojennych, został także zarejestrowany w bazie danych dóbr kultury utraconych w wyniku II wojny światowej, prowadzonej przez Departament Dziedzictwa Kulturowego MKiDN i na stronie internetowej Ministerstwa www.mkidn.gov.pl/kolekcje. Szerokiej publiczności zaprezentowano go wśród innych poszukiwanych dzieł, podczas Nocy Muzeów w 2010 r. w ramach pierwszej edycji projektu „Muzeum Utracone”.

"Czaty" to kolejne dzieło zaginione w okresie II wojny światowej, które w ciągu ostatnich miesięcy wraca do kraju. Dzięki staraniom polskiego ministerstwa kultury odzyskano m.in. "Pomarańczarkę" Aleksandra Gierymskiego, "Murzynkę" Anny Bilińskiej-Bohdanowiczowej i dzieła Juliana Fałata "Przed polowaniem w Rytwianach" i "Naganka na polowaniu w Nieświeżu"

Józef Brandt (1841- 1915) tworzył głównie obrazy rodzajowo-batalistyczne i historyczne o tematyce związanej z walkami kozackimi, tatarskimi i wojnami szwedzkimi XVII w. Był wiodącą postacią tzw. monachijskiej szkoły malarstwa polskiego, z którą byli związani m.in. Aleksander Gierymski, Wojciech Kossak czy Leon Wyczółkowski.  Obrazy Brandta znajdują się m.in. w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Poznaniu oraz w Lwowskiej Galerii Sztuki i wielu polskich muzeach okręgowych.  Do najsłynniejszych jego prac, oprócz "Czatów", zaliczają się m.in. "Bitwa pod Chocimiem", "Czarniecki pod Koldyngą", "Fantazja", "Jarmark na Podolu", "Kozak i dziewczyna przy studni", "Odbicie jasyru" i "Wesele kozackie".

 

 

 

powrót

koniec głównej treści