Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.  Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[Zamknij]

Instrumenty astronomiczne dla Muzeum w Olsztynie dzięki dotacji z MKiDN

02-09-2016

Na zdjęciu: Mikołaj Kopernik
fot.: muzeum.olsztyn.pl

Kolekcję unikatowych zegarów, cyrkli i innych instrumentów astronomicznych zakupiło Muzeum Warmii i Mazur dzięki dotacji z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

 

Jak powiedziała kustosz z olsztyńskiego muzeum Barbara Głuchowska, zakup eksponatów z prywatnej kolekcji był możliwy dzięki 71 tys. zł z programu "Kolekcje Muzealne" resortu kultury. Eksponaty trafiły na wystawę "Mikołaj Kopernik - mieszkaniec zamku olsztyńskiego".

- To rzeczy, które rzadko pojawiają się na rynku antykwarycznym. Nie są bezpośrednio związane z postacią Kopernika, bo pochodzą w większości z XVII i XVIII wieku, ale w jego czasach używano podobnych narzędzi - mówi kustosz.

Są już częścią ekspozycji prezentującej możliwy wygląd gabinetu Kopernika. Dotychczas olsztyńskie muzeum jedynie wypożyczało je od właściciela.

We wrześniu muzeum wyda folder i zorganizuje wykład poświęcony nowym eksponatom. Wśród nich jest komplet metalowych cyrkli z przełomu XVII-XVIII w., wykonanych w zachodnioeuropejskich warsztatach.

Innym z nabytków jest datowany na początek XVIII w. cynowy tympan. Jest to wymienna część astrolabium - przyrządu używanego do wyznaczania położenia ciał niebieskich nad horyzontem, co było przydatne w nawigacji.

Muzeum zakupiło też unikatowe zegary. Jeden z nich - wykonany z drewna i papieru, wielościenny zegar słoneczny z XVIII w. - sygnowany jest przez Davida Beringera z Norymbergi. Zegary z tego warsztatu są w zbiorach wielu europejskich muzeów, w tym Muzeum Galileusza we Florencji.

Szczególnie cenny pod względem artystycznym i historycznym jest zegar słoneczny i księżycowy z 1787 r. Z inskrypcji wynika, że wykonał go mistrz Ignacy Manuwir lub Maneuver, sam zaś obiekt należał do wileńskich rodzin Buczyńskich herbu Strzemię i Mążyńskich herbu Lis.

Zegar w XIX w. był przechowywany na dziedzińcu plebanii kościoła parafialnego w Kiernowie na Wileńszczyźnie. Informacje o tym wraz z dokładnym opisem zegara olsztyńscy muzealnicy odnaleźli w publikacji Władysława Syrokomli pt. "Wycieczki po Litwie w promieniach od Wilna".

Olsztyńskie muzeum wzbogaciło się też o wyjątkową - ze względu na świetny stan zachowania - klepsydrę (zegar) z XVII wieku.

Wystawa o Koperniku od lat jest uważana za główną atrakcję olsztyńskiego zamku. Prezentuje życie i wszechstronną działalność genialnego astronoma, który zajmował się również medycyną, ekonomią czy matematyką. W 2013 r. z okazji Roku Kopernikowskiego ekspozycję zmodernizowano i wzbogacono o multimedia.

Do największych skarbów muzeum należy tzw. kopernikowski inkunabuł medyczny oraz tablica astronomiczna w zamkowym krużganku, wykonana przez Kopernika na przełomie 1516-1517 r., która umożliwiała graficzne przedstawienie momentu równonocy wiosennej.

Mikołaj Kopernik była najsłynniejszym mieszkańcem olsztyńskiego zamku. Jako administrator dóbr kapituły warmińskiej rezydował tu dwukrotnie: w latach 1516-19 i 1520-21. W Olsztynie zaczął spisywać dzieło "O obrotach sfer niebieskich", zawierające rewolucyjną heliocentryczną teorię Wszechświata. Opracował także zarys rozprawy "O ocenie pieniądza", która doprowadziła go do sformułowania słynnego prawa, że "gorszy pieniądz wypiera z obiegu ten lepszy".

(PAP)

 

powrót

koniec głównej treści