Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.  Kliknij "Zamknij" aby zaakceptować naszą politykę.

[Zamknij]

Kolejne polskie zabytki na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO

24-06-2013

Wpis Kopalni Soli w Wieliczce został rozszerzony o kopalnię w Bochni i wielicki Zamek Żupny. Decyzja w tej sprawie zapadła 23 czerwca br. na 37. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO, która odbyła się w Phnom Penh w Kambodży. Dwa dni wcześniej na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO wpisano drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat. Był to pierwszy wpis polskich zabytków na Listę UNESCO od 7 lat – ostatnio, w 2006 r., wpisano na nią Halę Stulecia we Wrocławiu.

Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach. Fot.: archiwum NID
Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach. Fot.: archiwum NID

Wpis Kopalni Soli w Wieliczce rozszerzono o kopalnie w Bochni i Zamek Żupny - pod wspólną nazwą „Królewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni". Inicjatywę w tej sprawie podjęła dyrekcja kopani soli w Bochni przy ścisłej współpracy dyrekcji kopalni soli w Wieliczce oraz Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce. Koordynacji opracowania i nadzoru nad kształtem wniosku podjął się Narodowy Instytut Dziedzictwa.

Kopalnia w Bochni powstała w połowie XIII w. Strefę zabytkową stanowią 3 szyby: Sutoris (z połowy XIII w.), Campi (z połowy XVI w.) i Trinitatis (z początku XX w.) oraz 9 poziomów, usytuowanych pod powierzchnią terenu. Niezwykle cenną spuściznę kultury duchowej bocheńskich górników stanowią podziemne kaplice i miejsca kultu religijnego.

O wpis 16 drewnianych cerkwi - polskich i ukraińskich - przez wiele lat starał się NID wraz z przedstawicielami strony ukraińskiej: Państwowym Historyczno-Architektonicznym Rezerwatem w Żółkwi oraz Naukowo-Badawczym Instytutem badania Zabytków w Kijowie.

„Zagadnienia związane z ochroną dziedzictwa narodowego są bardzo ważnym czynnikiem polityki rozwoju państwa. Dlatego właśnie strona polska i ukraińska od 2009 roku prowadziły starania o to, by drewniane cerkwie znalazły się prestiżowej Liście UNESCO. Efektem tej współpracy jest sukces, jakim jest ich docenienie przez międzynarodową społeczność. Dzięki temu te niezwykle cenne obiekty zyskają dodatkową promocję” – podkreśla Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski.

Nowy seryjny wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO obejmuje 8 obiektów z terenu Polski. Są to: cerkiew św. Paraskiewy w Radrużu, cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Chotyńcu, cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku, cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku (wszystkie na Podkarpaciu) oraz cerkiew św. Jakuba Młodszego Apostoła w Powroźniku, cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach, cerkiew św. Paraskiewy w Kwiatoniu, cerkiew św. Michała Archanioła w Brunarach Wyżnych (wszystkie w Małopolsce). Pozostałe 8 znajduje się po ukraińskiej stronie granicy. Są to: z obwodu lwowskiego - cerkiew Zesłania Ducha Świętego w Potyliczu, cerkiew Św. Dymitra w Matkowie, cerkiew Świętej Trójcy w Żółkwi, cerkiew Św. Jerzego w Drohobyczu, z obwodu iwanofrankowskiego - cerkiew Św. Ducha w Rohatyniu, cerkiew Narodzenia Theotokos w Werbiążu Niżnym, z obwodu zakarpackiego - cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Jasinie i cerkiew Św. Michała Archanioła w Użoku.

Cerkwie zlokalizowane są w północnej strefie Karpat Zachodnich. Najstarsze pochodzą z końca XV i początku XVI wieku. Świątynie te stanowią najdoskonalsze osiągnięcia drewnianej architektury cerkiewnej swych czasów, do dziś zdumiewając skomplikowanymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi. Różnorodność form i typów, doskonałość ciesielskich rozwiązań konstrukcyjnych oraz odmienność stylistyczna - to właśnie wyróżnia drewniane budownictwo cerkiewne w obszarze polskich i ukraińskich Karpat od drewnianego budownictwa sakralnego pozostałej części Europy.

Obecnie na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO znajduje się 14 dóbr z terenów Polski (alfabetycznie):

•             Auschwitz Birkenau, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady

•             Belovezhskaya Pushcha/Puszcza Białowieska

•             Drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim rejonie Karpat: Radruż, Chotyniec, Smolnik, Turzańsk, Powroźnik, Owczary, Kwiatoń, Brunary Wyżne

•             Hala Stulecia we Wrocławiu

•             Historyczne centrum Krakowa

•             Historyczne centrum Warszawy

•             Kalwaria Zebrzydowska: manierystyczny zespół architektoniczno-krajobrazowy oraz park pielgrzymkowy

•             Kościoły drewniane południowej Małopolski: Binarowa, Blizne, Dębno, Sękowa, Haczów, Lipnica Murowana

•             Kościoły Pokoju w Jaworze i Świdnicy

•             Królewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni

•             Miasto średniowieczne w Toruniu

•             Muskauer Park/Park Mużakowski

•             Stare miasto w Zamościu

•             Zamek krzyżacki w Malborku

 

 



powrót

koniec głównej treści