Pałac Lubomirskich będzie siedzibą Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej

29-12-2017

na zdjęciu: Konferencja prasowa dotycząca zakupu Pałacu Lubomirskich w Lublinie. autor zdjęcia: danuta Matloch
fot.: Danuta Matloch

Pałac Lubomirskich w Lublinie, dotychczasowa własność Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, został zakupiony z przeznaczeniem na siedzibę planowanego Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej – poinformował podczas konferencji prasowej wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński. 

W konferencji, która odbyła się 22 grudnia 2017 r. w siedzibie MKiDN uczestniczyli także: wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Jarosław Sellin, dyrektor Muzeum Lubelskiego dr Katarzyna Mieczkowska oraz rektor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej prof. Stanisław Michałowski.

Środki na zakup przekazał Minister KiDN

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przekazał Muzeum Lubelskiemu w Lublinie dotację celową w wysokości 10.985.000 zł z przeznaczeniem na zakup nieruchomości Pałacu Lubomirskich od UMCS na potrzeby siedziby planowanego Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej. Finalizowana w tych dniach transakcja zapewni warunki do utworzenia nowego Muzeum jako oddziału Muzeum Lubelskiego w Lublinie.

Długofalowym celem MKiDN jest zaś uczynienie z Muzeum samodzielnej instytucji kultury, która będzie przede wszystkim upamiętniać, badać i popularyzować dorobek pokoleń Polaków zamieszkujących – pośród innych narodów - ziemie wschodnie dawnej Rzeczypospolitej ze szczególnym uwzględnieniem historii tych ziem w czasie istnienia I Rzeczypospolitej.

Dla realizacji tego zadnia, w zabytkowych murach Pałacu Lubomirskich po 2019 r. powstanie nowoczesna przestrzeń ekspozycyjna. Relacja między nowoczesnym spojrzeniem i zabytkowym budynkiem oraz strefą historyczną ma szansę utworzyć unikatowy charakter Muzeum. Położenie obiektu w centralnej części miasta w obszarze wpisanym do rejestru zabytków oraz bezpośrednie sąsiedztwo ważnych instytucji i obiektów publicznych stanowić będzie o atrakcyjności nowej placówki muzealnej.

Historia pałacu

Położony przy lubelskim Placu Litewskim, tzw. Pałac Lubomirskich (Radziwiłłowski), który został wytypowany jako siedziba przyszłego Muzeum, należy do najznakomitszych zabytków miasta Lublina, zaś jego geneza sięga XVI w. W 1683 r. na zamówienie Józefa Karola Lubomirskiego, dwór należący do Firlejów został przebudowany na okazały pałac. Do roku 1805 pałac był własnością prywatną, a następnie został odstąpiony rządowi austriackiemu na cele wojskowe. W roku 1830, po zniszczeniu przez pożar, pałac został odbudowany. Nadany wówczas charakter budowli odzwierciedlał tendencje panujące w oficjalnej (rządowej) architekturze doby Królestwa Kongresowego i do dnia dzisiejszego decyduje o jego zewnętrznym wyrazie architektonicznym.

Po II wojnie światowej pałac przekazano Uniwersytetowi Marii Curie-Skłodowskiej. Przez wiele lat na Placu Litewskim 3 mieścił się Wydział Prawa UMCS. Od 1993 r. do chwili obecnej swoją siedzibę ma tam Wydział Politologii UMCS.

Wiele postulatów w sprawie utworzenia muzeum

Działania resortu kultury zmierzające do utworzenia Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej w Lublinie są odpowiedzią, m.in. na zgłoszoną w 2015 r. inicjatywę Akademickiego Klubu Obywatelskiego im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Lublinie, do którego dołączył Społeczny Komitet Budowy Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej.

Należy podkreślić, że do ministra kultury wpłynęło wiele pism postulujących utworzenie muzeum, które poświęcone byłoby tematyce kresowej.  W przekonaniu ministra Lublin, zarówno przez swoje położenie geograficzne, jak i historię, doskonale odpowiada lokalizacji muzeum opowiadającego o historii wschodnich rubieży dawnej Rzeczypospolitej i fenomenie tamtejszej wieloetnicznej kultury.

powrót