Pomniki Historii

Pomniki Historii są jedną z ustawowych form ochrony zabytków (art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami – Dz.U. Nr 162 z 2003 r. poz. 1568 z późn. zm.). Za pomniki historii – na mocy rozporządzenia Prezydenta RP, mogą być uznane zabytki nieruchome wpisane do rejestru zabytków lub parki kulturowe mające szczególną wartość dla kultury.

Lista obiektów uznanych przez Prezydenta RP za Pomniki Historii

Pomniki historii

(stan na dzień 31.10.2017)

1. Biskupin – rezerwat archeologiczny 1994

(M.P. 1994 Nr 50 poz. 412)

2. Bochnia – kopalnia soli (2013) 2000

(Dz.U. 2000 Nr 83 poz. 938)

3. Bohoniki i Kruszyniany – meczety i mizary 2012

(Dz.U. 2012 poz. 1275)

4. Chełmno – Stare Miasto 2005

(Dz.U. 2005 Nr 64 poz. 568)  

5. Częstochowa – Jasna Góra, zespół klasztoru oo. Paulinów 1994

(M.P. 1994 Nr 50 poz. 413)

6. Duszniki Zdrój – młyn papierniczy 2011

(Dz.U. 2011 Nr 217 poz. 1282)

7. Frombork – zespół katedralny 1994

(M.P. 1994 Nr 50 poz. 414)

8. Gdańsk – miasto w zasięgu obwarowań z XVII wieku 1994

(M.P. 1994 Nr 50 poz. 415)

9. Gdańsk – pole bitwy na Westerplatte 2003

(Dz.U. 2003 Nr 148 poz. 1448)

10. Gdynia – historyczny układ urbanistyczny śródmieścia 2015

(Dz.U. 2015, pozs. 356)

11. Gliwice – Radiostacja, 2017

(rozp. Prezydenta RP z 15.03.2017 r.)

12. Gniezno – Katedra pw. Wniebowzięcia NMP i św. Wojciecha 1994

(M.P. 1994 Nr 50 poz. 416)

13. Gostyń-Głogówko - zespół klasztorny Kongregacji Oratorium św. Filipa Neri 2008

(Dz.U. 2008 Nr 52 poz. 306)

14. Góra Św. Anny – komponowany krajobraz kulturowo-przyrodniczy 2004

(Dz.U. 2004 Nr 102 poz. 1061)

15. Grunwald - Pole Bitwy 2010

(Dz.U. 2010 Nr 184 poz. 1235)

16. Jawor -  kościół ewangelicko-augsburski pw. Ducha Świętego zwany kościołem Pokoju (2001) 2017

(rozp. Prezydenta RP z 15.03.2017 r.)

17. Kalwaria Zebrzydowska – krajobrazowy zespół manierystycznego parku pielgrzymkowego (1999) 2000

(Dz.U. 2000 Nr 98 poz. 1062)

18. Kamień Pomorski – zespół katedralny 2005

(Dz.U. 2005 Nr 167 poz. 1401)

19. Kanał Augustowski - droga wodna 2007

(Dz.U. 2007 Nr 86 poz. 572)

20. Kanał Elbląski 2011

(Dz.U. 2011 Nr 20 poz. 100)

21. Katowice – Gmach Województwa i Sejmu Śląskiego 2012

(1Dz.U. 2012 Nr 83 poz. 938)

22. Katowice - osiedle robotnicze Nikiszowiec 2011

(Dz.U. 2011 Nr 20 poz. 101)

23. Kazimierz Dolny 1994

(M.P. 1994 Nr 50 poz. 417)

24. Kołbacz – założenie dawnego klasztoru cystersów, późniejszej letniej rezydencji książąt pomorskich i domeny państwowej, 2014 

(rozp. Prezydenta RP 3.07.2014)

25. Klępsk -  kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny 2017

(rozp. Prezydenta RP z 15.03.2017 r.)

26. Kotlina Jeleniogórska - pałace i parki krajobrazowe Kotliny  Jeleniogórskiej 2011

(Dz.U. 2011 Nr 217 poz. 1283)

27. Kozłówka - zespół pałacowo-parkowy 2007

(Dz.U. 2007 Nr 86 poz. 573)

28. Kórnik – zespół zamkowo-parkowy wraz z kościołem parafialnym – nekropolią właścicieli 2011

(Dz.U. 2011 Nr 143 poz. 836)

29.  Kraków – historyczny zespół miasta (1978) 1994  

(M.P. 1994 Nr 50 poz. 573)

30. Krzemionki k. Ostrowca Świętokrzyskiego – kopalnie krzemienia z epoki  neolitu 1994

(M.P. 2000 Nr 50 poz. 419)

31. Krzeszów – zespół dawnego opactwa cystersów 2004

(Dz.U. 2004 Nr102 poz. 1057)

32. Ląd - zespół dawnego opactwa cysterskiego w Lądzie nad Wartą 2009

(Dz.U. 2009 Nr 104 poz. 861)

33. Legnickie Pole – pobenedyktyński zespół klasztorny 2004

(Dz.U. 2004 Nr 102 poz. 1056)

34. Leżajsk – zespół klasztorny oo. bernardynów 2005

(Dz.U. 2005 Nr 64 poz. 569)

35. Lubiń - zespół opactwa benedyktynów 2009

(Dz.U. 2009 Nr 214 poz. 1659)

36. Lublin - historyczny zespół architektoniczno-urbanistyczny 2007

(Dz.U. 2007 Nr 86 poz. 574)

37. Łańcut – zespół zamkowo-parkowy 2005

(Dz.U. 2005 Nr 167 poz. 1402 )

38. Łęknica – Park Mużakowski, park w stylu krajobrazowym (2004) 2004

(Dz.U.2004 Nr 102 poz. 1059)

39. Łowicz – Bazylika Katedralna (dawna Kolegiata Prymasowska) pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny 2012

(Dz.U. 2012 poz. 1239)

40. Łódź -  wielokulturowy krajobraz miasta przemysłowego 2015

(rozp. Prezydenta RP z 6.03.2015)

41. Malbork – zespół zamku krzyżackiego (1997) 1994

(M.P.1994 Nr 50 poz. 420)

42. Nysa - zespół kościoła farnego pod wezwaniem św. Jakuba Starszego Apostoła i św. Agnieszki Dziewicy i Męczennicy 2011

(Dz.U. 2011 Nr 54 poz. 279)

43. Ostrów Lednicki 1994

(M.P. 1994 Nr 50 poz. 421)

44. Ozimek -  żelazny łańcuchowy most wiszący na rzece Mała Panew 2017

(rozp. Prezydenta RP z 15.03.2017 r.)

45. Paczków – zespół staromiejski ze średniowiecznym systemem fortyfikacji 2012

(Dz.U. 2012  poz. 1240)

46. Pelplin – zespół pocystersko-katedralny 2014

(rozp. Prezydenta RP z 23.04.2014)

47. Poznań - historyczny zespół miasta 2008

(Dz.U. 2008 Nr 219 poz. 1401)

48. Racławice – teren historycznej Bitwy Racławickiej 2004

(Dz.U. 2004 Nr 1002 poz. 1060)

49. Rydzyna -założenie rezydencjonalno-urbanistyczne 2017

(rozp. Prezydenta RP z 15.03.2017 r.)

50. Srebrna Góra – Twierdza Srebrnogórska, nowożytna warownia górska z XVIII wieku 2004

(Dz.U. 2004 Nr 102 poz. 1058)

51. Stargard Szczeciński - zespół kościoła pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny Królowej Świata oraz średniowieczne mury obronne miasta 2010

(Dz.U. 2010 Nr 184 poz. 1236)

52. Strzegom - kościół pod wezwaniem św. św. Apostołów Piotra i Pawła 2012

(Dz.U. 2012 poz. 1241)

53. Sulejów – zespół opactwa cystersów 2012

(Dz.U. 2012 poz. 1242)

54. Święty Krzyż -  pobenedyktyński zespół klasztorny oraz przedchrześcijańskie obwałowania kamienne na Łysej Górze, 2017

(rozp. Prezydenta RP z 15.03.2017 r.)

55. Świdnica - katedra pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika i św. Wacława Męczennika 2017

(rozp. Prezydenta RP z 15.03.2017 r.)

56. Świdnica -  zespół kościoła ewangelicko-augsburskiego pw. Świętej Trójcy zwanego kościołem Pokoju

(rozporządzenie Prezydenta RP z 15.03.2017 r.)

57. Tarnowskie Góry – podziemia zabytkowej Kopalni Rud Srebronośnych oraz Sztolni „Czarnego Pstrąga” (2017) 2004

(Dz.U. 2004 Nr 102 poz. 1062)

58.  Toruń – Stare i Nowe Miasto (1997) 1994  

(M.P. 1994 Nr 50 poz. 422)

59. Trzebnica – zespół dawnego opactwa cysterek, 2014  

(rozp. Prezydenta RP 4.07.2014)

60. Tyniec -  zespół opactwa benedyktynów 2017

(rozp. Prezydenta RP z 15.03.2017 r.)

61. Warszawa – historyczny zespół miasta  z Traktem Królewskim i Wilanowem (1980)1994

(M.P. 1994 Nr 50 poz. 423)

62. Warszawa – Zespół Stacji Filtrów Williama Lindleya 2012

(Dz.U. 2012 Nr poz. 64)

63. Warszawa – zespół zabytkowych cmentarzy wyznaniowych na Powązkach. 2014

(rozp. Prezydenta RP 3.07.2014)

64. Wąchock - zespół opactwa cystersów 2017

(rozp. Prezydenta RP z 15.03.2017 r.)

65. Wieliczka – kopalnia soli (1978) 1994

 (M.P. 1994 Nr 50 poz. 424)

66. Wrocław – zespół historycznego centrum 1994

(M.P. 1994 Nr 50 poz. 425)

67. Wrocław – Hala Stulecia (2006)  2005

 (Dz.U. 2005 Nr 264 poz. 570)

68. Zamość – historyczny zespół miasta w zasięgu obwarowań XIX wieku (1992) 1994

(M.P. 1994 Nr 50 poz. 426)

69. Żagań - poaugustiański zespół klasztorny 2011

(Dz.U. 2011 Nr 54 poz. 280)

70. Żyrardów – XIX-wieczna Osada Fabryczna 2012

(Dz.U. 2012  poz. 59)

*) na czerwono zaznaczone pomniki historii znajdujące się na Liście światowego dziedzictwa kulturalnego UNESCO (w nawiasie rok wpisu na listę)